By poznać świat należy poznać samego siebie, ale jak tego dokonać, skoro siebie nie sposób poznać. Nawet żyjąc tysiąc lat, człowiek wciąż zadawałby pytania naiwnie wierząc, że kiedyś dojdzie do kresu wszechrzeczy. Człowiek jest cząstką wszechświata, ale również sam jest wszechświatem. Pozwolę sobie przytoczyć tutaj fragment Myśli Blaise'a Pascala (tłum. T. Boy-Żeleński): Wielkość człowieka jest wielka w tym, że zna on swoją nędzę. Drzewo nie zna swojej nędzy. [...] Człowiek jest tylko trzciną, najwątlejszą w przyrodzie, ale trzciną myślącą. Nie potrzeba, by cały wszechświat uzbroił się, aby go zmiażdżyć: mgła, kropla wody wystarczą, aby go zabić. Ale gdyby nawet wszechświat go zmiażdżył, człowiek byłby i tak czymś szlachetniejszym niż to, co go zabija, ponieważ wie, że umiera i zna przewagę, którą wszechświat ma nad nim. Człowiek dzieli swój byt na życie i śmierć. To, co było przedtem oraz to, co będzie jest nieznane, a jednak człowiek buduje własną świadomość pracując, ucząc się, bawiąc się. Ja nie pytam o sens tego, co pozornie przemija, bo chociaż zwykło się uważać, że wszystko kiedyś się kończy, to nie jest to natura wszechświata, który jest nieskończony. Giordano Bruno zadał sam sobie pytanie: Co się znajduje poza wszechświatem? Odpowiedź była prosta. Skoro wszechświat nie ma końca, to nie można mówić o jego granicach. A jeśli kosmos, który znamy zawiera się w jakimś jednym miejscu, to poza nim musi istnieć nieskończona ilość takich miejsc. Człowiek stanowi jedno z takich właśnie miejsc wszechświata, ale skoro sam jest wszechświatem, to wszystko zależy od punktu widzenia, o którym mówił Albert Einstein. Zatem na moich obrazach pokazuję swoją własną drogę, która nie ma początku i nie ma końca, ale jest podzielona na rozdziały. Zgodnie z metafizyką te rozdziały mogą się swobodnie łączyć. Mówiąc o tym pragnę polecić lekturę Kongresu Futurologicznego Stanisława Lema (w ogóle zachęcam wszystkich do czytania jego znakomitych książek). Bohaterem moich obrazów jest zawsze człowiek, bo tylko z jego punktu widzenia mogę opisywać wieczność i nieskończoność. Myśl transcendentalna nie opiera się na zmysłach, a na uniwersum, które jest nieznane, ale bliższe dla rozumu i stanowiące rodzaj odwrotnego fundamentu. Nie należy więc odbierać moich prac w sensie dosłownym, a właśnie w sensie metafizycznym.

Bogumił Hoder